Soesterknollen verhaal

SOESTERKNOLLEN (2) EN HET SOESTER KNOLLENKOOR

In mei zetten we een bericht over Soesterknollen (het gewas) op Geheim van Soest. Maar Soesterknollen is ook een benaming die geboren en getogen Soesters met trots dragen. Daarom meer wetenswaardigheden over Soester knollen en over het Soester Knollenkoor dat dit jaar zijn 10-jarig jubileum heeft gevoerd met een korenmiddag op 30 mei. Er is zelfs een website over Soesterknollen (Soesterknollen.nl) waarop de volgende informatie is te vinden:

SOESTER KNOL ZEER GEWAARDEERD
“De Soesterknollen genoten vroeger een grote bekendheid vanwege hun uitmuntende smaak, waardoor zij, hoewel geen volksvoedsel in het algemeen, toch in vele gezinnen werden gegeten in de tijd dat zij rijp waren en werden geoogst. De knollen werden uitgevent door kooplieden uit Huizen (N.H.) die de vruchten bij de boeren in Soest opkochten en ermee langs de deuren in Hilversum, Zeist en Driebergen gingen. Zij vonden overal veel waardering. Zelfs de gegoede standen, vorstelijke en adellijke personen, aten graag soesterknollen en zij verschenen, hoewel niet dagelijks, toch in het seizoen enige malen op tafel.

STAMPOT
Volgens overlevering werden de soesterknollen door de inheemse bevolking met schil en al gestoofd, nadat zij vooraf goed schoon waren gemaakt. Zij werden gegeten als een “muuspot”, dat wil zeggen als stamppot, vermengd met aardappelen en vet. De knollen moesten lichtelijk aangebrand zijn en een bruin korstje hebben. Dat bracht de gewenste smaak aan het gerecht. Bij voorkeur moesten de knollen zo heet mogelijk, althans warm, worden opgediend: zo van het vuur, dampend, op tafel gezet. Te sterk afgekoelde knollen hadden hun smaak verloren. Dat de knollen warm moesten zijn, wanneer zij werden gegeten, leert het vroeger nog welbekende rijmpje:

De boer die at een knol.
Die knol die was zo heet.
Dat de boer het van benauwdheid
In . . . de broek deed.

SOESTER KNOL IN FAMILIEWAPEN
Het is bekend dat er te Soest boerengeslachten zijn, die een wapen voeren waarop knollen of rapen staan afgebeeld. Een wapen Rutgersen dat deze familie in de 16e eeuw voerde, maar dat niet in "Rietstap" staat vermeld, wordt als volgt beschreven: Gevierendeeld en bevat naast twee pauweveren zes rapen of knollen. De pauweveren silver op keel, de rapen van god op sabel. De mogelijkheid is niet uitgesloten, maar tot nu toe is hiervan geen bevestiging verkregen, dat dit wapen door het gildebestuur van het Sint Aagten schutters- of Groot Gaebeecker Gilde van Soest is gebruikt. Hiermee zegelden zij de oprichtingsakte in 1560. Verder is over dit wapen weinig bekend.

SOESTER KNOL KONINKLIJK LIEVELINGSGERECHT
Soesterknollen was het lievelingsgerecht van Koning Willem I (1792 – 1843), In de herfst en zolang zij nog van goede kwaliteit en eetbaar waren, verschenen soesterknollen met een gebraden schapenbout, op de koninklijke dis, waarbij een glas bourgogne werd gedronken. In de jaren dertig van de vorige eeuw kregen de soesterknollen een politiek tintje. Omstreeks 1832 waren er nog families waar de verjaardag van de "goede Prins" (24 augustus) herdacht werd door zijn lievelingsgerecht Soesterknollen op tafel te zetten. Ook na zijn troonsafstand op 7 oktober 1840 werd dit nog gedaan door fervente oranjegezinden. Zelfs toen Koning Willem I reeds veel van zijn populariteit had verloren, hielden velen de trouw aan de Vorst nog in stand door soesterknollen met schapenvlees te eten. "Hofleverancier" in de betekenis die wij tegenwoordig hieraan toekennen, zullen de soesterboeren, die de knollen leverden, wel nooit zijn geworden, evenmin kregen de befaamde knollen het predikaat "koninklijk", al werden zij door de Koning hooglijk gewaardeerd.

SOESTERKNOL ALS SCHELDWOORD
Het is bekend dat de inwoners van Soest al eeuwenlang uitgemaakt werden voor Soesterknollen. Niet alleen omdat de knollen er werden geteeld en gegeten, maar meer nog, omdat dit minderwaardig voedsel was in de ogen van velen, werden de Soester inboorlingen voor achterlijk aangezien. Dikwijls zijn de Soesterknollen aanleiding geweest tot vechtpartijen tussen de jongelingschap van Soest, Baarn, Amersfoort en andere dorpen in Gooi- en Eemland, waarbij niet zelden het mes werd getrokken. De "Soesters" voelden zich algauw beledigd, als zij werken uitgemaakt voor "Soesterknol". Dat namen zij eenvoudig niet en vooral van Baarnaars niet, die op hun beurt werden uitgemaakt voor "Baarnse mop", een onooglijk koekje. De rivaliteit lag echter veel dieper. Liefdesaffaires waren veelal de oorzaak van deze dorpsruzies, die ogenschijnlijk zonder enige aanleiding soms hoog oplaaiden. Soester jongens dongen met niet aflatende ijver naar de gunsten van een Baarnse schone, of er moest met alle geweld een kasteel van een meid worden opgevrijd, zeer tegen de zin van de Baarnse jongen, die dit niet konden verkroppen en dit niet op zich lieten zitten. Zij verdedigden hun rechten met de vuist en soms werd de strijd met het mes beslecht, dat nogal los in de zak stak”.

SOESTER KNOLLENKOOR
In samenwerking met het Zomerfeest Soest organiseerde het Soester Knollenkoor Apollo (onderdeel van het Soester Mannenkoor Apollo) zaterdagmiddag 30 mei een korenmiddag in de feesttent aan de Birkstraat. Naast het Knollenkoor werkten dameskoor de Eemmeerminnen uit Soest, shantykoor de Driemasters uit Driebergen en smartlappenkoor Uit het leven gegrepen uit Hoevelaken mee aan dit festival. In totaal waren er zo ongeveer 140 koorleden aanwezig. In zijn openingswoord feliciteerde burgemeester Metz, beschermheer van Apollo, het koor met dit jubileum en sprak zijn waardering uit voor de samenwerking tussen het Knollenkoor en het Zomerfeest Soest, waardoor dit goed bezochte evenement plaats kon vinden. Als openingshandeling onthulde de burgemeester vervolgens een jubileumspandoek dat boven het podium was opgehangen. Bij dit bericht een leuk filmpje van het Soester Knollenkoor, waaruit blijkt dat Soester knollen niet alleen lekker zijn, maar ook nog kunnen zingen!

Geheim van Soest vindt het meer dan terecht dat de Soesterknol op deze pagina alle aandacht krijgt. Soest en de Soesterknol horen bij elkaar, niet alleen in de geschiedenis, maar ook in het heden en de toekomst. Laat maar horen Soester Knollen wat jullie ervan vinden!

https://www.youtube.com/watch?v=